Thuiskomen bij je Zelf

Oefening om je ware Zelf te realiseren

Begin langzaam in stilte het volgende in jezelf op te zeggen, terwijl je de betekenis van elke uitspraak volledig probeert te beseffen:

* Ik heb een lichaam, maar ik ben niet mijn lichaam. Ik kan mij lichaam zien en voelen. Maar wat ik kan zien en voelen is niet wat ik wezenlijk ben. Mijn lichaam is misschien vermoeid of geprikkeld, ziek of gezond, zwaar of licht, maar dat heeft niets te maken met mijn innerlijke ik. Ik heb een lichaam maar ik ben niet mijn lichaam.

* Ik heb verlangens, maar ik ben niet mijn verlangens. Ik kan mijn verlangens kennen, maar wat gekend kan worden is niet de echte Kenner. Verlangens komen en gaan, zweven door mijn bewustzijn, maar ze hebben geen invloed op mijn innerlijke ik. Ik heb verlangens, maar ik ben mijn verlangens niet.

* Ik heb emoties, maar ik ben mijn emoties niet. Ik kan mijn gevoelens voelen en waarnemen, maar wat gevoeld en waargenomen kan worden is niet de echte Voeler. Emoties gaan door mij heen, maar ze zijn niet van invloed op mijn innerlijk. Ik heb emoties, maar ik ben mijn emoties niet.

* Ik heb gedachten, maar ik ben mijn gedachten niet. Ik kan mijn gedachten kennen en intuïtief waarnemen, maar wat gekend kan worden is niet de echte Kenner. Gedachten komen in mij op en gedachten gaan, maar ze zijn niet van invloed op mijn innerlijk. Ik heb gedachten, maar ik ben mijn gedachten niet.

Deze bron, dit 'centrum van de cycloon' is helder en roerloos, zelfs wanneer de razende windvlagen van angst en lijden om zijn middelpunt heen kolken.
Het ontdekken van dit middelpunt, deze Innerlijke getuige, heeft veel weg van duiken vanuit de onheilspellende golven aan de oppervlakte van een stormachtige oceaan, naar de stille en veilige diepten van de bodem.

Door de aandacht telkens weer terug te brengen uit de gewaarwording, naar het gewaar Zijn zelf, duik je in de stille diepten van je Zelf. Van daaruit wordt het gemakkelijk om rustig, neutraal en tegelijkertijd alert te kijken naar de beroeringen van je leven die je vroeger nog aan de grond nagelden

Uiteindelijk is dit verankerd zijn in de Innerlijke Getuige niet het eindpunt. Uiteindelijk lost de Innerlijke getuige op in alles wat hij waarneemt, of, wat op hetzelfde neerkomt, hij wordt alles wat hij waarneemt.

Dat is de toestand van Eenheidsbewustzijn. Zoals een beroemde Zenmeester zei toen hij tot verlichting kwam: 'Toen ik de bel hoorde rinkelen, was er ineens  geen 'ik' en geen 'bel', alleen het rinkelen.
 

Wie je wezenlijk bent

Dick Nijssen

Alles wat vergankelijk is, is niet wat je wezenlijk bent.
Alles wat naam en vorm heeft, is niet wat je wezenlijk bent.
Alles wat een bestaan heeft in ruimte en tijd, is niet wat je wezenlijk bent.

Wie of wat ben je dan wel?
Het enige dat je over jezelf kunt zeggen dat altijd waar is en niet aangevochten kan worden is 'Ik ben'. Wat gebeurt er als je bij dit 'Ik ben' gevoel kan blijven zonder het in te vullen met: "ik ben ..zus.., ik ben ..zo.."

Als we puur bij het 'Ik ben' gevoel blijven zonder dat het denken er mee aan de haal gaat dan verbreedt het zich tot een ruimer 'ben' gevoel, zonder ik-gedachte. 'Ik ben' wordt dan Zijn - de tijdloze dimensie die jij bent voorbij het denken.

In dit Zijn (wat ook wel Zelf genoemd wordt) verschijnen gedachten, gevoelens en gewaarwordingen. In het moment dat je je meer identificeert met dit Zijn dan met wat er in het Zijn verschijnt, leef je in vrijheid. Dan kan de illusie van dat wat we het ego noemen doorzien worden.

Hoewel het moment van verschuiving in identificatie onmiddellijk is, gaat er voor de meeste mensen geruime tijd overheen voordat de egoverkramping die we gewoonlijk 'ik' noemen zich ontspant en er alleen maar Zijn overblijft.

In dit Zijn lost uiteindelijk alle dualiteit op in het besef dat alles in jou is en jij in alles bent.

 

Opklimmers en indalers

Misschien beschouw je jezelf als een spiritueel mens, iemand die het Goddelijke wil ervaren. Zijn we daar trouwens niet allemaal, bewust of onbewust naar op zoek? Alleen heb jij je als spirituele zoeker misschien verbonden met een bepaalde richting of pad: dat kan een bestaande godsdienst zijn, een vorm van yoga, Reiki, noem maar op.

Als je kijkt naar de talloze manieren waarom mensen op zoek zijn naar spiritualiteit in hun leven dan kunnen we zien we dat ze in wezen allemaal in twee categorieën zijn onder te verdelen: diegenen die behoren tot het opklimmende Pad en degenen van het indalende Pad. Het kan interessant zijn om eens te kijken met welke van deze twee Paden je de meeste affiniteit voelt.

1. Het opklimmende Pad.
Dit zou je het Pad van Wijsheid kunnen noemen. Op dit pad ben je op een zoektocht naar de Ene die schuilgaat achter het Vele en wil je je niet teveel verdiepen en af laten leiden door de wereld van de vormen. Door los te komen van de gehechtheid aan vormen hoop je de Leegte, het ultieme zuivere, onbegrensde, vormloze bewustzijn te bereiken.

2. Het Pad van indaling.
Dit is het Pad van Mededogen. Je ben gericht op het Vele, dat een manifestatie is van de Ene. Je bent van nature gericht op de Volheid van het leven. Je wilt thuiskomen in een diepere verbinding met je lichaam, je seksualiteit en sensualiteit, je omgeving en de aarde. Jouw verlangen is de wereld liefdevol in al zijn vormen te omhelzen en het Goddelijke te ervaren in de gewone dingen.

Deze paden maken tegelijkertijd iets zichtbaar van de oerverschillen tussen de mannelijke en de vrouwelijke aard. De mannelijke aard is meer gericht op de leegte van het bestaan. Afhankelijk van het bewustzijnsniveau komt dat tot uitdrukking als: verlangen naar meditatie en ascese, doelgerichtheid en de 'missie' die belangrijker is dan 'het meisje'. Op een lager bewustzijnsniveau kan zich dat uiten in een verlangen jezelf 'te legen' met name in niet-verbonden seksualiteit.

In de vervormde versie van het opklimmende Pad is er de neiging om het lichaam en de zintuigen, de seksualiteit, kortom het hele aardse leven als inferieur te zien, te veroordelen of zelfs te ontkennen.

Het meer vrouwelijke pad van afdaling houdt de bereidheid in de wereld van de vormen volledig te omsluiten en ervaren. Dit is traditioneel ook het pad van Tantra. Door emotionele, seksuele en spirituele openheid groei het besef: ik ben die Ene liefdeskracht die alle vormen verbindt en doordringt.

In de vervormde versie van het afdalende Pad zien we dat liefde afhankelijk wordt gemaakt van een partner en verward wordt met romantiek en emoties. Het verlangen naar Liefde en Volheid zoekt surrogaatbevrediging in bijvoorbeeld snoepen en koopzucht en er ontstaat vertutteling door gebrek aan contact met het Ene achter de Vorm.

Heb je inmiddels al ontdekt tot welke categorie je het meest behoort?

Goed! Dan weet je waarschijnlijk ook waar je weerstand tegen voelt bij het andere pad. Bij de opklimmers bestaat die weerstand vaak uit een angst om geclaimd en overspoeld te worden door de veelheid. Bij de afdalers is er vaak een angst voor de leegte.

De uitnodiging en uitdaging voor zowel de indalers als de opklimmers is om ook de schoonheid van het andere pad te gaan ontdekken en te gaan zien dat er een Middenweg is tussen beide Paden die beide Paden omvat. Dat was 2500 jaar geleden de grote ontdekking van Boeddha. Om volledig (vol en ledig!) het Ene binnen te gaan moet je bereid zijn een minnaar te worden van zowel de Leegte als de Volheid.

Binnen mijn cursuscentrum Helios proberen we die middenweg te bewandelen. Sommige cursussen zijn qua invalshoek meer indalend, zoals de Deep Space Massage dagen waarin we onze zintuigen openen voor een diepgaande, steeds subtieler wordende beleving van onze ervaringen. In een weerstandloze bereidheid tot ervaren gaan we voorbij de ervaring, voorbij de vorm en kunnen we uitdijen in de dimensie van de Ene.

De Satsangha Meditatie Retraite en Satsangh Meditatie Intensive hebben meer de opklim-invalshoek waarbij we ons losmaken van gedachtevormen en leren rusten in Leeg gewaarzijn. Maar ook daar is het lichaam 'doorvoelen' een wezenlijk onderdeel van de retraites.

Verder is Reiki van nature een heel mooi voorbeeld van een middenweg, waarbij de Reiki-energie ons bewustzijn verruimt en tegelijkertijd we via liefdevolle aanraking het lichaam verlevendigen.

Uiteindelijk is elk idee van een Pad, wat een doel inhoudt, een illusie. Net zoals een vis geen afstand hoeft af te leggen om het water om hem heen te bereiken, zo leven we in wezen al temidden van het Goddelijke. We hoeven ons alleen maar te ontspannen in een weerstandsloos gewaarzijn van wat zich ook maar voordoet en dan zal het Ene zich openbaren in Alles.

En daar hoeven we dus geen Pad, geen afstand voor af te leggen, want het is hier al, zo dichtbij dat we er overheen kijken. Dit helemaal te gaan zien is voor de meeste mensen een proces waar tijd mee gemoeid is, en in dat opzicht kunnen we dus wel weer spreken van het afleggen van een spiritueel Pad. Afleggen kun je trouwens ook in een andere betekenis zien; leg het af, laat het los. In het loslaten van de illusie van een weg kom je thuis: verander je van een zoeker in een vinder.

Dick Nijssen
 

Anthony de Mello: Over ontwaken

Spiritualiteit betekent wakker worden. De meeste mensen slapen, al zijn ze zich daar niet van bewust. Ze worden slapend geboren, brengen hun leven slapend door, trouwen in hun slaap, verwekken kinderen in hun slaap en sterven in hun slaap zonder ooit wakker te worden. Nooit begrijpen ze de enorme schoonheid van wat we het menselijk bestaan noemen.

Weet u, alle mystici - katholieke, christelijke, niet-christelijke, ongeacht hun theologie, zijn het over één ding eens: dat alles goed is, alles is goed. Hoewel het een zooitje is, is alles toch goed. Vreemde paradox, dat zeker. Maar het tragische is dat de meeste mensen nooit inzien dat alles goed is, omdat ze slapen. Ze hebben een nachtmerrie.

Vorig jaar hoorde ik een verhaal op de Spaanse tv over een man die op de deur van zijn zoon klopte. 'Jaime' zegt hij: 'Wakker worden!' Jaime antwoord: 'Ik wil niet opstaan, pappa'. De vader roept: 'Opstaan, je moet naar school!' Jaime zegt: 'Ik wil niet naar school'. Vraagt de vader:'Waarom niet?' Zegt Jaime: 'Drie redenen. In de eerste plaats omdat het zo saai is; in de tweede plaats omdat de kinderen mij pesten en ten derde heb ik een hekel aan school'.

Waarna zijn vader zegt:'Nou, ik geef je drie redenen waarom je wél naar school moet. In de eerste plaats omdat het je plicht is, in de tweede plaats omdat je vijfenveertig bent en ten derde omdat je de hoofdonderwijzer bent'. Wakker worden, wakker worden! Je bent volwassen. Je bent te groot om nog te slapen. Wakker worden! Hou op met spelen met je speelgoed.'

De meeste mensen zeggen wel dat ze de kleuterschool willen verlaten, maar laat je niets wijsmaken. Geloof hun niet! Ze willen alleen maar dat je hun kapotte speelgoed repareert. 'Geef me mijn vrouw terug. Geef mij mijn baan terug. Geef mij mijn geld terug. Geef mij mijn reputatie en mijn succes terug.' Dat willen ze; ze willen ander speelgoed. Meer niet. Zelfs de beste psycholoog kan je vertellen dat mensen niet echt genezen willen worden. Ze willen een pil tegen de pijn. Genezing doet teveel zeer.

Wakker worden is onaangenaam, weet je. Het is zo lekker comfortabel in bed. Het is irritant om gewekt te worden. Daarom zal een verstandige goeroe geen poging doen om mensen wakker te maken. Hopenlijk zal ik wijs genoeg zijn om geen enkele poging te ondernemen om je wakker te schudden als je slaapt. Daar heb ik in feite niet mee te maken, ook al zeg ik van tijd tot tijd 'Wakker worden!' tegen je. Ik moet mij met mijn eigen zaken bemoeien, mijn eigen dansje dansen. Heb je er iets aan, mooi. Zo niet, pech gehad! Zoals de arabieren zeggen:'De regen blijft hetzelfde, maar hij laat doornstruiken groeien in het moeras en bloemen in de tuin.'

Nog meer woorden
Mark Twain heeft het heel mooi geformuleerd toen hij zei:' Het was zo koud dat we doodgevroren zouden zijn als de thermometer een paar centimeter langer was geweest'. We vriezen inderdaad dood door woorden. De kou buiten doet er niet toe, maar de thermometer wel. Het is niet de realiteit die telt, maar wat je erover tegen jezelf zegt.

Ik hoorde een prachtig verhaal over een Finse boer. Toen ze de Russisch-Finse grens vastlegden, moest de boer besluiten of hij in Rusland of Finland wilde wonen. Na een hele poos zei hij dat hij in Finland wilde wonen, maar hij wilde de Russische ambtenaren niet voor het hoofd stoten. Die brachten hem een bezoek om te informeren waarom hij in Finland wilde wonen. De boer antwoordde: 'Ik heb altijd in moedertje Rusland willen wonen, maar op mijn leeftijd zou ik niet nog een Russische winter aankunnen."

Rusland en Finland zijn maar woorden, concepten, maar niet voor mensen, niet voor gestoorde mensen. We zoeken bijna nooit de werkelijkheid. Een goeroe probeerde ooit een menigte uit te leggen hoe mensen op woorden reageren, zich voeden met woorden en op woorden leven, in plaats van op de werkelijkheid. Een van de toehoorders stond op om te protesteren en zei:'Ik ben het er niet mee eens dat woorden zo'n effect op ons hebben'.

De goeroe zei: "Ga zitten, klootzak". De man werd laaiend en zei: "U noemt uzelf verlicht, een goeroe, een meester, maar u moest zich schamen'" De goeroe zei vervolgens: "Neem mij niet kwalijk, ik liet mij meeslepen, mijn excuses, dat was fout; het spijt me". Tenslotte kalmeerde de man. Daarop zei de goeroe: 'Het koste maar een paar woorden om een hele storm te ontketenen; en het kostte maar een paar woorden om die tot bedaren te brengen, nietwaar?

Woorden, woorden, woorden, wat kunnen ze ons gevangenzetten als ze niet goed worden gebruikt.

Uit het boek 'Bloemlezing van Anthony de Mello, uitgeverij Samsara
 

Hemel en hel, laat los en laat God   (oktober 2009)

Toen ik een jaar of zeven was werd ik voorbereid op mijn eerste heilige communie. De juffrouw die ons na schooltijd les gaf in de leerstellingen van het katholieke geloof vertelde over de hemel, de hel, het vagevuur en het verschil tussen een gewone zonde en een doodzonde. Belangrijke zaken voor dit katholieke jochie!

Wat ik mij van die lesuren vooral herinner is dat ik gefascineerd was hoe het voetvlees van deze oudere juffrouw aan alle kanten over haar schoenen heen uitpuilde.
Wat ik mij ook herinner is dat ik mij een voorstelling probeerde te maken van hoe een ziel er uitzag: een lichtgevend, hartvormig iets waar dus allemaal zwarte spikkeltjes op kwamen. Die spikkeltjes waren onze zonden. En wat mij erg bezighield is waar nou de grens lag dat je zoveel spikkeltjes had opgelopen dat je voor eeuwig naar de hel ging. En dat was al het geval als je één doodzonde beging (die moest dus wel een grote zwarte plek op je ziel geven)!

Eerlijk gezegd vond ik het moeilijk te verteren dat God zo zwart-wit was in zijn oordelen. En ik zat ook nog met geloofsvragen zoals: "Als een kindje nou doodgaat voordat het is gedoopt, komt het dan niet in de hemel?" En: "Hoe zit het nou met die negerkindertjes in Afrika die nooit van Jezus hebben gehoord. Het is toch niet eerlijk als die daardoor niet in de hemel kunnen komen?"
Ik kan mij zelfs herinneren dat ik ooit aan mijn moeder vroeg: "Als er nu leven op andere planeten is, zou er voor die mensen daar dan niet ook een Jezus geboren moeten worden, zodat ook daar de mensen verlost kunnen worden van hun zonden?" Mijn moeder had daar geen antwoord op.

Wat betreft het vagevuur: inmiddels begrijp ik dat het door de katholieke kerk is afgeschaft. Dat vind ik eigenlijk best jammer omdat er volgens mij meer waarheid schuilt in het bestaan van het vagevuur, als een toestand waarin de ziel gelouterd wordt, dan een hel waar we eeuwig in kunnen branden.

Zo tegen mijn 15e jaar was het geloof definitief in stukken gevallen door alle inconsequenties die ik er in aantrof. Mijn moeder kreeg mij niet meer naar de kerk. Ik geloofde sowieso niet meer dat wekelijks kerkbezoek een voorwaarde was om naar de hemel te gaan, als er al een hemel bestond.

Met het wegvallen van mijn geloof kwam ik in een bestaanscrisis terecht die duurde tot ik op mijn 20ste transcendente meditatie ging beoefenen. De meditatie-ervaringen die ik kreeg, openden mij voor een diepere werkelijkheid én ik werd een aanhanger van de oosterse TM filosofie.

Ik verliet het ouderlijk huis en ging samenwonen met 7 andere TM-(st)ers. Een heerlijke tijd volgde waarin we ons met elkaar koesterden in een gemeenschappelijk ideaal en gedachtengoed. Maar ongemerkt begon ik mijzelf weer op te zadelen met een hele serie, dit keer subtiel verpakte, geboden en ideaalbeelden. Jaren later, toen ik mij losmaakte van de TM-beweging, merkte ik dat ik er meer van had geslikt dan goed voor mij was, een soort spirituele indigestie...

Sinds die tijd ben ik steeds meer gaan zien dat al die ideeën en ideaalbeelden mij op een bepaalde manier weghielden van wat in wezen ontstellend simpel is.

Om iets te bereiken, zo had ik altijd geleerd, moest je je best doen. Daarom ging ik steeds intensiever mediteren, want hoe meer ik mijn best deed, des te eerder zou ik 'Verlicht' worden. Ik ging zelfs een jaar naar Poeroesha, de elitetroepen van de goeroe. In deze mannengroep zaten we bijna de hele dag te mediteren. Mijn ego werd wel spiritueler, maar dat bleek achteraf juist een hinderpaal te zijn voor Verlichting!

De grote mop, zoals ik dat nu zie, is juist dat er niets te bereiken valt. Zolang ik iets wil bereiken, houd ik de illusie in stand van een afzonderlijk ik, dat blijkbaar onvolledig is, en dat naar iets uitreikt, dat naar een doel toewerkt, naar een denkbeeldige betere toestand. Het is juist het uitreiken naar iets buiten mijzelf dat mij weg houdt uit vol-ledig Zijn. En dit gebeurt vaak heel subtiel. Het uitreiken naar gedachten en zelfs het koesteren van spirituele concepten in 'de mind' zorgt al voor een uitgaande beweging, weg van mijn natuurlijke staat.

Er valt dus niet iets te bereiken! Maar ik snapte dat pas na een heleboel inspanning. Spiritualiteit blijkt vooral een ontspannen-in-Wat-Is te zijn. Het is in wezen één groot loslatingsproces (of één groot omarmingsproces, wat je tot hetzelfde punt van volledig Zijn brengt). En een van de moeilijkste dingen voor mij om los te laten waren (en zijn soms nog wel) mijn concepten over met name spiritualiteit. Op een bepaald punt in mijn ontwikkeling bleken die steeds meer pure ballast. Daarom zegt iemand als Carl Jung ook dat religie een defensie is tegen de ervaring van God. Wat hij bedoelt is dat religie stikvol concepten zit. Als je die concepten aanhangt dan ben je dus een aanhanger. En zoals een echte aanhanger aangekoppeld en voortgetrokken wordt, zo laat je je meevoeren op de ideeën van anderen, weg van jeZelf! Z

o kan je dus een aanhanger zijn van Christelijke concepten, Islamitische concepten of wat dan ook. Zo bezien valt er niet veel onderscheid te maken tussen een aanhanger van God of een aanhanger van de vrije markt economie. Concepten hebben hoegenaamd niet te maken met de levende ervaring. Daarom vind ik de volgende uitspraak zo mooi, die in zijn eenvoud een diepe waarheid aangeeft: 'Laat los en laat God'

Dick Nijssen
 

Sterf voordat je sterft! (2000)

Dick Nijssen

De afgelopen weken ben ik intensief bezig geweest met de trainingen van de drie Innerlijk Kind opleidingsgroepen. Het afgelopen weekend gaf ik een 'gewoon' Innerlijk Kindweekend en daar zit ik dan nu, voldaan, maar nog niet helemaal hersteld van alle indrukken, achter mijn laptopje. Arianne heeft haar deel van de nieuwsbrief al klaar, dus het wachten is op mij. Waarover zal ik in dit stukje schrijven? Over de workshops die ik geef, waar ik enthousiaster en tevredener over ben dan ooit, kun je in de rest van de nieuwsbrief nog genoeg lezen.

Waar ik het hier over wil hebben, voel ik nu, is dat de hunkering naar het Absolute, het Zelf, God, Dat of hoe je het Onbenoembare maar wilt noemen, mijn diepste drijfveer is in het vormgeven van mijn leven. Op mijn dertiende jaar, toen mijn vader stierf, kwam het besef heel diep bij mij binnen dat alles in deze wereld vergankelijk is. Dit besef bracht een crisis in mijzelf teweeg waar ik pas op mijn twintigste uit kwam, toen ik Transcendente Meditatie ging beoefenen en de oosterse yoga-leringen ontdekte.

Rond mijn dertigste kwam Reiki in mijn leven, waardoor mijn spiritualiteitsbeleving een wat menselijker, "geaarder" karakter kreeg. Mijn hart ontdooide wat meer en ik ging bewust bezig met het verwerken van de emotionele pijnen, waar ik me met behulp van mijn meditaties tot dan toe zo ver mogelijk 'boven vandaan' had weten te houden.

In het werken aan mijn emotionele pijnen kwam ik erachter dat deze in stand gehouden werden door beperkende, vastzittende overtuigingen die ik er op nahield. Ook met het loslaten van overtuigingen ben ik jaren bezig geweest. Ik heb van dit alles zelfs mijn broodwinning kunnen maken door workshops te gaan geven waar ik anderen ook uitnodigde deze stappen te nemen.

heilige huisjes
Het laatste jaar ben ik erachter gekomen dat ik nog een aantal heilige huisjes (vastzittende overtuigingen) heb op het gebied van spiritualiteit. Momenteel zijn deze huisjes behoorlijk aan het wankelen geraakt doordat Arianne en ik diep in de Advaitafilosofie zijn gedoken. En zo'n gekoesterd heilig huisje (daterend uit mijn TM tijd) in mijn leven luidt als volgt: er is een pad dat naar verlichting leidt en als ik maar regelmatig mediteer kom ik daar vroeg of laat vanzelf terecht.

Advaita betekent non-dualiteit. Het is een heel radicale leer die zegt dat in de relatieve wereld der verschijnselen geen blijvend geluk te vinden is (die ervaring hebben we inmiddels allemaal, nietwaar?). Toch blijven we hardnekkig naar buiten gericht, voortgedreven door onze verlangens op het gebied van materiële veiligheid, seksueel genot en macht, om de belangrijkste categorien gelijk maar te noemen. Advaita zegt dat er geen pad is om verlicht te worden, omdat je dat in wezen al bent. Je hoeft alleen maar je ego-identificatie met de relatieve wereld op te geven (je vereenzelviging met dat wat je niet wezenlijk bent). Wat er dan overblijft is de ervaring van het Zelf/God.

herrieschopper
Dit klinkt gemakkelijk, en misschien heb je ook wel eens in je leven een overweldigende zijnservaring gehad waarin je de werkelijkheid totaal anders beleefde. Misschien wel werkelijker dan je normale' werkelijkheid. Meestal verdwijnt die ervaring weer. Gewoontegetrouw identificeer je je namelijk weer met je oude ervaring en ontken je je nieuwe werkelijkheid. De kunst is echter om je nieuwe, echte werkelijkheid niet weer te ontkennen.

Het grote obstakel om blijvend te ontspannen in 'ontwaakt' zijn is het geloof dat er toch meer geluk buiten jezelf dan binnen jezelf te vinden is. Het zijn je verlangens die je telkens naar buiten trekken. Het zijn ook je verlangens die constant je intellect activeren, je innerlijke herrieschopper, die constant actief bezig is de belangen van je ego, je persoonlijkheid veilig te stellen.

Het afgelopen jaar heb ik een aantal boeken gelezen, video's van zelfgerealiseerde mensen gezien en er ook een paar bezocht. Het beeld van wat zij schetsen over hoe het is om te leven in de Werkelijkheid komt, al zijn de bewoordingen verschillend, wonderwel met elkaar overeen. Het is tegelijkertijd heel gewoon en heel bijzonder. Het is heel dichtbij en tegelijkertijd gebeurt het pas als je voldoende uitgedold bent op het relatieve, wereldse vlak. (Correctieve toevoeging van Arianne: Is dat wel zo? We weten niet waarom iemand uit zijn beperkte toestand sodemietert in de werkelijkheid - het is genade. Het helpt om in de buurt te zijn van iemand die ontwaakt is, maar talloze andere situaties helpen ook)

't knappende koord
Als de vrucht rijp is dan valt die van de boom, en zo lijkt het ook hierbij te gaan. Plotseling doorzie je dat je intellect een illusie is en knapt het koordje dat om je bundeltje gedachten zit, en dat we intellect noemen. Daarmee knapt ook je besef van identeit,zoals je dat tot dan toe ervaarde. Vanuit het standpunt van een niet-ontwaakte kun je dus zeggen dat het proces van ontwaken inhoudt dat je sterft voordat je (fysiek) sterft, om geboren te worden in het besef dat je puur, eeuwig bewustzijn bent, dat je God bent.

Daar is een hoop vertrouwen en overgave voor nodig en om die overgang te maken blijkt de hulp van iemand die die overgang al heeft gemaakt toch wel belangrijk. In de retraite die Arianne en ik gedaan hebben bij Isaac Shapiro, een Australische ontwaakte, blijkt dat door simpelweg in de aanwezigheid te zitten (tezamen met nog zo'n 200 anderen) van zo iemand, er een soort inductie optreedt, waardoor je geleidelijk gaat meevibreren in zijn toestand van ontwaakt zijn.

Ik kon daarbij ervaren dat mijn 'monkey-mind', de aap in mijn hoofd die zich voortdurend van gedachte naar gedachte slingert, langzaam tot rust kwam, waarbij er een enorm diepe gelukzaligheid bij mij omhoogwelde. Nog steeds kan ik, als ik niet te moe ben, gemakkelijk contact maken met die gelukzaligheid. Wordt mijn gelukzaligheid te intens, dan schiet mijn ego-mind helaas nog regelmatig in het doen/denken, in zijn angst definitief overspoeld te raken.

vrije wil? nee dus
Een van de heiligste huisjes in het New Age denken is het idee dat we een vrije wil hebben. Daarop zijn bijna alle werken-aan jezelf-workshops gebaseerd. Nee dus! Als je ontwaakt bent ervaar je dat jij niet de doener bent. Je kan vanaf dat moment innerlijk achteruitleunen en vanuit diepe ontspanning ervaren hoe het leven zich om jou heen en door jou heen ontvouwt, vergelijkbaar met een filmdoek dat zich ook niet hoeft in te spannen om de film te volgen.
 

Op reis - een bericht van Dick (2000)

Elke reis die Arianne en ik ondernemen helpt ons om uit oude conditioneringen te breken. Dat is niet zozeer toe te schrijven aan de trainingen die we in het buitenland doen of de interessante mensen die we daar ontmoeten.
Nee, het heeft vooral te maken met de manier waarop we reizen. Vanuit de (schijn)zekerheid van een comfortabel, maar ook heel druk en complex bestaan, worden we plotseling teruggeworpen op de basale dingen van een kampeer-nomadenbestaan. Zaken zoals weersomstandigheden, de plek waar we onze tent zullen opslaan en welke insectenplagen we daar aantreffen, worden plotseling heel belangrijk. We gaan dus een intieme relatie aan met de natuur om ons heen. Het is door dit contact met de energie van de natuur en met het bewustzijn van de bewoners daar dat we altijd weer met een verruimde kijk op de dingen terugkeren naar Nederland.

Zweden
De afgelopen zomer heb ik meerdere reizen ondernomen. Terwijl een aantal deelnemers na afloop van hun Innerlijk Kind opleidingsweekend in juni nog voor mijn TV zaten te kijken naar de tragische halve finale van het Europese voetbalkampioenschap, zat ik al in mijn busje op weg naar het No Mind Festival in Zweden. Bij aankomst bleek ik de enige Nederlandse deelnemer te zijn tussen 700 Scandinaviërs.

Het werd een geweldige week. De natuur, de mensen, het licht en de wolken, het niet donker worden 's nachts, alles was anders dan in Nederland. Tijdens het festival werden allerlei workshops gegeven door de grote namen op dat gebied: Byron Katie, Margo Anand (de 'Queen of Tantra') en Peggy Dylan (de vrouwelijke versie van Emile Ratelband). Tijdens Peggy's vuurloop seminar liep ik overigens, heel teleurstellend, nog een paar pijnlijke blaren op. Daarnaast werden er Satsangs gegeven door verschillende 'ontwaakten' zoals ze in het satsangjargon genoemd worden. Satsang is een Indiaas woord dat letterlijk "samenkomen in waarheid" betekent.

Satsang
Deze Satsangs waren vaak bijzondere en ook diep ontroerende bijeenkomsten. Het meest werd ik geraakt door Arjuna, een Engelsman die tegenwoordig in Californië woont. Arjuna hield Satsangs die soms meer weg hadden van een conference, zoveel werd er gelachen, zonder dat de diepgang erdoor werd aangetast. Iemand zoals hij spreekt vanuit een Zelf gerealiseerd bewustzijn, waardoor de Aanwezigheid van dat waarover hij spreekt heel erg verlevendigd wordt in jezelf.

Voor mij betekende dat dat ik, naar binnen kijkend tijdens zijn Satsangs en ook daarna, mij heel duidelijk realiseerde dat er niet zoiets als een 'ik' in mijzelf te vinden is. Wat ik wel in mijzelf kon waarnemen was een onbegrensde leegte. Ik besefte toen ook dat die leegte er al heel lang is. Ik had er alleen een heel web van angsten en ideeën omheen opgebouwd, die me in een beperktere identificatie hielden (de constructie die zich Dick Nijssen noemt). Deze leegte bleek helemaal niet zo eng te zijn als ik dacht. Het gaf een gevoel van enorme vrijheid en, in verbinding met mijn hart, een heerlijk, oneindig subtiel gevoel van liefde.

energiespiraal
Op een bepaald moment zat ik samen met Arjuna op zijn bankje vooraan met zo'n 500 man publiek aan onze voeten. Toen werd ik deelgenoot van de dynamiek die optreedt tussen degene die vooraan zit en het veelkoppige publiek dat aan zijn voeten zit. In dit soort bijeenkomsten ontstaat er een positieve energiespiraal waarbij de aanwezigen massaal hun liefde en licht projecteren op de 'voorganger'. Daardoor gaat deze voorganger steeds meer stralen en stromen, waarna de aanwezigen nog meer in adoratie hun energie naar de spreker laten stromen enzovoort;:een soort collectieve verliefdheid, die net zoals bij echte verliefdheid, slechts één kant van de werkelijkheid omvat.

Vanuit mijn ervaring als workshopleider weet ik (maar dan op kleinere schaal) dat het verleidelijk is om je te vereenzelvigen met het ideaalbeeld dat mensen op je plakken als je voor een groep staat. Ik noem dat een Guru-trip, als mensen op grote schaal hun ideaalbeelden op jou projecteren en je je daarnaar probeert te gedragen. Wat ontwaakte mensen als Arjuna en Isaac Shapiro (een andere bekende Satsang-gever) zo mooi maken is dat ze telkens uit dat opgeplakte ideaalbeeld breken door ook hun persoonlijke worstelingen zichtbaar te maken.

road movie
Na een Core-energetica opleidingsweek in Zuid-Frankrijk (in een gebied waar ik in de toekomst zeker een dependance van ons centrum wil opstarten) en een paar intensieve workshops in Holland, vertrokken Arianne en ik naar Amerika. Daar namen we deel aan een stille retraite-week met Gangaji, een dame die naar ons gevoel wel in een Guru-trip terecht is gekomen. Het contrast met ons bezoek aan Arjuna, die daar niet te ver vandaan woonde, was voor ons des te groter. Daar stonden we, met ons tentje in zijn achtertuin, heel gewoon samen een maaltijd klaar te maken met deze alleenstaande ouder van twee kleine jongens. Daar besloten we ook hem uit te nodigen voor een serie Satsang bijeenkomsten in Nederland en voor een speciaal weekend in Heerde.

De rest van deze vakantie was als een road movie. Via Lake Tahoe reden we in onze open cabriolet door de nationale parken van California en kampeerden we temidden van een superlatief mooie natuur. Soms stond ons tentje hoog in de bergen temidden van de grootste en oudste bomen van de wereld, de Sequoia's, dan weer reden we door loeihete valleien naar de ruige, mistige Californische kust. Typisch Amerika - een land van extremen.
 

Verwelkom alles

Op het moment van Ontwaken,
Bestaat de rest van je leven uit
Een doorgaand proces van ontdekken
Waaraan weerstand wordt geboden
Het dan te verwelkomen en op te lossen.
Onvermijdelijk wordt dat waaraan weerstand wordt geboden
Naar je leven toegetrokken om geaccepteerd te worden.

Elke dag is een gelegenheid tot voortdurende verdieping.
Hoe kan er ooit een eind komen aan de belichaming van Liefde?
Het is een eindeloos proces van het doordringen van vorm
Met onbegrensdheid.

De sleutel daartoe is om alle dingen te omhelzen en te erwelkomen Zoals ze zich voordoen
Zodat als de meest schokkende ervaring komt
Je een manier weet om tegen jezelf te zeggen:

"Ja ,ja, kom maar. Ik ben klaar.
Kom, in de naam van vrijheid.
Ik heb liever dat je komt en mij vernietigt,
Zodat ik dieper oplos in vrijheid,
Dan dat ik je op afstand houdt
En in een gevangenis leef van valse zekerheid.
Kom, wat voor demoon je ook bent.
Ik verwelkom je"

(Uit "How about now?" van Arjuna)
 

De vis en de oceaan (2003)

Hoe wezenlijker iets is, des te gemakkelijker we eroverheen kijken. Ik moet hierbij denken aan het verhaal van de vis die bij een wijze vis komt met de vraag hoe hij bij het water kan komen waarover de heilige boeken die hij gelezen heeft het hebben. De wijze vis antwoordt daarop: je bent er al, het is overal om je heen! De vis kijkt daarop niet-begrijpend om zich heen en zwemt dan kopschuddend weg.

Nu is dit maar een vergelijking, maar de werkelijkheid van ons mensen lijkt heel veel op de situatie van die vis. We zijn bijna allemaal op zoek naar iets. Of je nu wereldse genoegens of spirituele doelen nastreeft: jij bent op zoek naar iets, dat je gelukkig of verlicht moet maken. Ikzelf heb vele jaren gemediteerd met het doel verlicht te raken. Goed beschouwd bleek dat een volkomen illusie: 'Ik' wilde Verlichting 'bereiken'

Als ik iets wil bereiken dan veronderstelt dat een afstand in ruimte en tijd die ik moet overbruggen. Zo ontstaat dus het idee dat 'ik"'een pad moet afleggen om 'Het"'te bereiken. Vanuit dat idee gaan mensen een klooster of ashram in en worden ze jarenlang volgelingen van een leer, een godsdienst, van iemand die ze vertelt hoe ze daar moeten komen. Maar wie is degene die verlicht wil worden (of rijk/gelukkig/succesvol etc.). Wie is dat 'ik'?

Als je je aandacht naar binnen richt met de vraag "Wie is degene die dit moment ervaart?" (sluit je ogen maar even en stel jezelf nu die vraag), kun je dan iets in jezelf vinden dat je 'ik' kunt noemen? Als je goed kijkt dan zul je ontdekken dat er geen 'ik' te vinden is. Je komt hoogstens gedachten en ideeën over dat 'ik' tegen.  

waar is het ik?
We noemen het een Realisatie, als je door en door beseft, dat er niet iets te vinden is in jou dat je een 'ik' zou kunnen noemen. Je blijkt dus in wezen een vormloos niet iets te zijn dat nu plotseling heel helder en bewust naar de voorgrond treedt. Dit kan een enorm gevoel van bevrijding, opluchting en ontspanning teweeg brengen. Nu pas kun je zien hoe vermoeiend en beangstigend het was om vanuit de denkbeeldige ego-verkramping die we 'ik' noemen te moeten leven.

Wat gebeurt er na het doorprikken van deze 'ik' illusie? Er bestaat altijd nog de mogelijkheid om terug te grijpen naar allerlei ideeën en identificaties over wie je bent: dan neemt de denkende geest het weer over en wordt de ik-illusie weer nieuw leven ingeblazen.  

ontspannen in het NIETS
Je kunt echter ook ontspannen in het zijn van dit tijdloze NIETS. Dit niets is van nature leeg. Hoewel, je zult tegelijkertijd tot de ontdekking komen dat die Leegte vol-ledig is, alsof hij overstroomt van liefde en vreugde. Dat is misschien wel je volgende Realisatie: "Ik ben Liefde". Ook dan is het gemakkelijk om op de loop te gaan hiermee door die liefde weer te verbinden met een verhaal erover.

Liefde is Alles wat is. Als je je dat realiseert kun je tot de ontdekking komen dat Alles in jou is en Jij in alles bent. Dit is in principe het eind van elke zoektocht omdat de zoeker dan ophoudt te bestaan. De rest van je leven zul je uitgedaagd worden om steeds dieper te ontspannen in deze Realisatie: dat jij Liefde bent en jij als Liefde in Alles bent.

Dick Nijssen